| جمعه مسجد |
| |
مسجد جمعه اردبيل در شمال شرقي شهر كه بر روي تپه باستاني قرار دارد بازماندة مسجد عظيم، گسترده و كم نظيري است كه در دوره هاي مختلف اسلامي بخصوص دوره سلجوقي شكل گرفته و تا اوايل صفوي معمور و آباد بوده است. كاوش هاي باستان شناسي ردپاي مسجد را در قرون اوليه اسلامي به وضوح تشخيص داده است. مسجد دوره سلجوقي و ايلخاني بسيار گسترده تر و وسيع تر از بناي مكعبي فعلي بوده و بناي سرپاي موجود صرفاً گنبدخانه و ايوان مسجد بزرگ را تشكيل مي داده است. اين مسجد گنبد آجري بزرگي داشته است كه دو پوش ساخته شده و حوادث ايام هر دو پوشش گنبد اين مسجد را فرو ريخته و تنها دو قسمت قوسي شكل ناقص از گنبد خارجي و قسمت محدودي از گچبرهاي گنبد داخلي در چهار گوشه فوقاني ديواره هاي شبستان اصلي براي نمايش عظمت تاريخي آن باقي مانده است.
مأذنه مسجد اثر ديگري است كه به صورت گلدسته استوانه اي شكل در ضلع غربي شبستان اصلي مسجد و به فاصله تقريبي 15 متري قرار دارد. ايوان مسجد متصل به گنبدخانه مي باشد كه در قسمت شمالي آن واقع شده و در حال حاضر با تيرهاي چوبي پوشانده شده و نمازخانه فعلي را بوجود آورده است.
مسجد جمعه اردبيل از بناهاي كم نظير ادوار اسلامي ايران است كه در دوره هاي مختلف ازجمله ايلخاني، سلجوقي، صفوي، قاجار مرمت شده است.
|
|
| كليساي مريم مقدس |
| |
بنايي است مربع مستطيل از آجر و گنبد سادة آجري. درازاي بنا 16 متر و پهناي آن 14 متر است. درون بنا مربعشكل و داراي چهار طاقنما ميباشد، كه بر روي ستونهاي مربع شكل تعبيه شدهاند. طاقنماها جناقي و با نقاشيهاي محدودي در ازاره تزئين يافته است. محراب كليسا نقاشيهايي به شكل ترنجهاي گوناگوني دارد و رنگهايي كه در گلهاي گوناگون ترنج به كار رفته، سبز روشن و نارنجي روشن ودر متن سرمهاي است.درب ورودي كليسا چوبي و داراي تزئينهاي هندسي زيبائي است، در محوطة كليسا گورهائي وجود دارد كه از سنگهاي معمولي و رسوبي در ساخت آن استفاده شده و بر روي آنها صليبهايي كنده شده است.بر روي درب ورودي كليسا با خط ارمني، بوسيلة تكههايي بريده شده از ني، كه به شكل حروف درآورده و با ميخ بر متن درب كوبيدهاند، چنين نگاشته شده است:
« اين دربِ خانة حقيقي خداست ، كه بر رسم يادبود از طرف اگالوس مليك ميرزا يانس به كليساي مريم مقدس هديه ميشود. 1876 م. »
|
|
| مسجد اعظم اردبيل |
| |
اين مسجد تا اندازه اي نوساز، با سبك نو و در ابعاد قابل توجه كه از گنبد الله الله شيخ صفي تقليد شده است. منبر مسجد متناسب با شبستان بزرگ آن از چوب بادوام و به صورت زيبا با اشكال منظم از تصاوير خاتم كاري شده است موذنه مسجد در گوشه شمال غربي خارج شبستان واقع شده و تزئينات آن از پايين به بالا آجر با كاشي فيروزه اي است كه چهار خانه هاي رادر متن آجر ها به وجود آورده است. بالاي آن مقرنس آجري و يك رديف الله است كه هفت بار تكرارشده و هفت پنجره دارد. موذنه مسجد در زمان قاجاريه و به سبك آن دوره ساخته شده ولي مسجد در سالهاي اخير باز آفريني شده است. |
|
|
|
| مسجد حاج فخر |
| |
درب ورودي آن، در ديوار شمالي تعبيه گرديده است. دو سوي درب ورودي طاقنماي آجري ساده دارد. كتيبة سنگي كه از سه تكه سنگ، شامل سنگ نبشته و دو پايه به عنوان نيم سر ستون در دوسوي سنگ نبشته است.
بر كتيبة سردرب، سه گونه خط و نقش است: نخست سنگ نبشتهاي به خط نسخ ثلث. دوم، در زير كتيبه و لچكهاي آن، مقرنسكاري و برگ شبدر در يك رديف تا كنج طاقنما و پائين آن، اسليمي خرطوم فيلي پركار، نقره شده است. سوم، در كنارههاي آن كتيبه و نقشها، در مربعي نام حضرت محمد(ص) با خط كوفي، چهار بار تكرار و در ميانة آن نام حضرت علي (ع) كنده شده است.
اين مسجد، بناي هشت گوشهاي است، كه هر گوشة آن، يك رواقِ كم ژرفا و طاقنماي زيبا دارد. از رواق جنوب خاوري دربي به حياط كوچك مسجد باز ميشود. در حياط مسجد سنگ آب استوانهاي با نقشهاي برجستة نيم ستون پايهدار وجود دارد. سنگ آب داراي 65 سانتيمتر بلندي ، 136 سانتيمتر قطر دهانه ( از لبة بيروني ) و 36 شيار برجسته است.
|
|
| مسجد ميرزا علي اكبر مجتهد |
| |
مسجد مجهز و مجلل ميرزا علي اكبر در مركز شهر اردبيل نزديك بازار واقع شده و داراي دو در است.مسجد بناي است به ابعاد 30x24 متر و سقف آن روي 30 ستون با قطر متوسط 88 سانتي متر بنا شده است. و در پشت مسجد زنجيري وجود دارد كه ين طرف آن پاره شده و روي لوله اتصالي آن آيات قرآني نوشته شده است. اين مسجد داراي دو منبر است كه يكي مشبك چوبي و ديگري بصورت صندلي بازودار و چرخدار است كه برحاشيه مسند منبر اول، كلام نصر منالله و فتح قريب و بشر المومنين 1249 مشبك كاري شده است. |
|